Tình hình chính trị bất ổn do xung đột của một số nước ở khu vực Trung Đông đã gây tác động mạnh đến hoạt động kinh doanh xăng dầu trên thế giới. Tại Việt Nam, nguồn cung khan hiếm và giá xăng dầu liên tục tăng mạnh khiến người dân lo lắng và nảy sinh tâm lý phải dự trữ xăng dầu. Tuy nhiên, hành động này không được các cơ quan chức năng khuyến khích vì tiềm ẩn nhiều rủi ro nghiêm trọng.
Tích trữ xăng dầu có bị xử phạt tiền không?
Theo báo cáo của Tổ công tác bảo đảm an ninh năng lượng của Chính phủ ngày 8/3, người dân đổ xô đi mua hàng, tích trữ xăng dầu do tâm lý lo sợ giá nhiên liệu tăng cao và đứt gãy nguồn cung. Tâm lý này khiến nhu cầu mua xăng dầu của người dân tăng đột biến từ 50 -100% trong thời gian ngắn.
Ghi nhận sáng 9/3, lượng người đến các cửa hàng xăng dầu rất đông. Nhiều địa phương cũng ghi nhận có hiện tượng người dân mang can, thùng đến mua xăng để tích trữ, hoặc bán xăng dầu bằng chai, lọ gần khu vực các cây xăng.
Trước tình hình vẫn còn nhiều phức tạp, tâm lý người dân diễn biến như hiện nay là điều không hiếm gặp, tuy nhiên việc người dân tích trữ xăng dầu có được pháp luật cho phép hay không?
Pháp luật không có quy định cấm việc người dân tích trữ xăng dầu, tuy nhiên cũng không khuyến khích do xăng dầu là các chất có nguy cơ cháy, nổ rất cao. Điểm c khoản 7 Điều 8 Luật Phòng cháy, chữa cháy quy định, mỗi cá nhân phải bảo đảm an toàn trong việc sử dụng nguồn lửa, nguồn nhiệt, thiết bị sinh lửa, sinh nhiệt và các chất dễ cháy, nổ; khoản 1 Điều 20 Luật này yêu cầu việc sinh hoạt trong gia đình phải bảo đảm an toàn phòng cháy, trong đó không để vật, chất dễ cháy, nổ gần nguồn lửa, nguồn nhiệt.
Một lưu ý khác, nếu tích trữ xăng dầu trái phép để bán, có thể bị phạt hành chính rất nặng, hoặc sẽ cấu thành tội đầu cơ. Nghị định 99/2020/NĐ-CP quy định hành vi tích trữ, mua bán xăng dầu trái phép có thể bị phạt từ 40 - 60 triệu đồng. Hành vi tích trữ trái phép có thể bị xử về tội đầu cơ theo Điều 196 Bộ luật Hình sự nếu lợi dụng tình hình khan hiếm hoặc tạo ra sự khan hiếm giả tạo với hàng hóa thuộc danh mục bình ổn giá để mua vét, tích trữ nhằm bán lại thu lợi bất chính.
Hiện tại, hầu hết các cửa hàng xăng dầu đều hạn chế bán hàng vào can, thùng cho cá nhân nhằm đảm bảo cân bằng nguồn hàng và an toàn cháy nổ.
Những rủi ro nghiêm trọng khi tích trữ xăng dầu
Ai cũng biết xăng dầu là các chất có nguy cơ cháy, nổ rất cao nhưng lại tích trữ trong các can nhựa, dụng cụ chứa không phù hợp, dễ bị hư hỏng, va đập gây vỡ, thủng, rò rỉ. Hơi xăng dầu tích tụ trong không gian kín sẽ tạo thành môi trường tiềm ẩn rủi ro khôn lường.
1. Nguy cơ cháy nổ do hơi xăng tích tụ
Không chỉ cháy, hơi xăng tích tụ trong phòng kín còn có thể gây cháy nổ khi gặp nguồn lửa. Trong nhiều trường hợp, người trong nhà không nhận ra mùi xăng đã lan khắp không gian cho đến khi sự cố xảy ra. Các chuyên gia cảnh báo rằng ngay cả những thiết bị điện quen thuộc như công tắc đèn, quạt, tủ lạnh cũng có thể tạo ra tia lửa điện rất nhỏ nhưng đủ kích hoạt hỗn hợp hơi xăng trong không khí.
2. Gây nguy hiểm cho cả khu dân cư
Nếu xảy ra cháy nổ từ xăng dầu trong nhà, ngọn lửa có thể lan rất nhanh sang các khu vực lân cận, đặc biệt tại các khu dân cư đông đúc hoặc nhà ở san sát. Khi đó, sự cố không chỉ ảnh hưởng đến một gia đình mà còn đe dọa an toàn của nhiều hộ xung quanh.
3. Ảnh hưởng đến sức khỏe
Ngoài nguy cơ cháy nổ, việc để xăng dầu trong nhà còn gây hại cho sức khỏe. Hơi xăng chứa nhiều hợp chất hóa học dễ bay hơi có thể gây đau đầu, chóng mặt, kích ứng mắt và đường hô hấp nếu hít phải trong thời gian dài. Đối với trẻ nhỏ và người già, việc tiếp xúc với mùi xăng thường xuyên có thể gây khó chịu hoặc ảnh hưởng đến hệ hô hấp.
Cả thế giới bị ảnh hưởng về vấn đề xăng dầu dẫn đến nhiều bất ổn gây hoang mang cho người dân. Tuy nhiên về nguyên tắc, khủng hoảng xăng dầu ảnh hưởng tiêu cực tới mọi quốc gia, nên sớm muộn thế giới buộc phải có giải pháp. Ở góc độ mỗi cá nhân, điều cần làm hiện nay là sử dụng xăng dầu sao cho tiết kiệm; không nên đổ xô tích trữ vừa gây mất an toàn cho bản thân mình và xã hội, vừa tạo thêm tâm lý hoang mang không cần thiết. Cơ quan quản lý cũng khuyến nghị người dân ưu tiên sử dụng phương tiện giao thông công cộng, xe điện và các loại nhiên liệu sinh học, làm việc tại nhà. Khi Nhà nước, doanh nghiệp và người dân cùng chia sẻ, sử dụng năng lượng tiết kiệm sẽ góp phần thị trường xăng dầu trong nước ổn định, bảo đảm an ninh năng lượng.
>> Tham khảo: Những cách tiết kiệm xăng an toàn và hiệu quả.
Mai Phương
